close

  • Być wiernym Ojczyźnie mej, Rzeczypospolitej Polskiej
  • AKTY STANU CYWILNEGO

  • Dnia 1 marca br. weszła  w życie ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz.U. z 2014 r., poz. 1741 z późn. zm.), która uchyliła ustawę pod tym samym tytułem z dnia 29 września 1986 r. Tekst Ustawy można znaleźć na stronie internetowej:

    http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20140001741

     

    Ustawie towarzyszy rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 29 stycznia2015 r. w sprawie wzorów dokumentów wydawanych z zakresu rejestracji stanu cywilnego (Dz. U. z 2015 r. poz. 194). Tekst Rozporządzenia:

    http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20150000194&min=1

     

    Wniosek o wydanie odpisu każdego aktu stanu cywilnego, bez względu na miejsce jego sporządzenia, a także wniosek o wydanie zaświadczenia o stanie cywilnym, lub zaświadczenia o zamieszczonych lub niezamieszczonych w rejestrze stanu cywilnego danych, a także wniosek o transkrypcję zagranicznego aktu stanu cywilnego  można złożyć w dowolnym USC w Polsce (tzw. odmiejscowienie). Wnioski o wszelkie zmiany w treści aktu (sprostowanie, uzupełnienie) należy kierować do kierownika USC, który dany akt sporządził.

     

    Wprowadzone zostały nowe – od strony graficznej – odpisy aktów stany cywilnego. Wprowadzenie nowych wzorów aktów stanu cywilnego pozostaje bez wpływu dla możliwości posługiwania się aktami wydanymi na podstawie dotychczasowych przepisów.

     

    Ustawa wyodrębnia w rejestrze stanu cywilnego rejestr uznań ojcostwa (art. 19 ust. 2). Konsul jest uprawniony do przyjmowania oświadczeń o uznaniu ojcostwa,  lecz nie ma bezpośredniego dostępu do tego rejestru.

     

    Zagraniczne akty stanu cywilnego mają taką samą moc dowodową jak polskie dokumenty. Niemniej w celu nadania numeru PESEL lub uzyskania polskiego dowodu tożsamości (w tym paszportu), jest konieczna rejestracja w polskich księgach zagranicznych aktów stanu cywilnego, potwierdzających stan cywilny wnioskodawcy.

     

    Wpisanie zagranicznego aktu stanu cywilnego w Polsce.

     

    Wniosek o rejestrację zagranicznego aktu stanu cywilnego w polskich księgach stanu cywilnego można złożyć za pośrednictwem konsula RP. Wniosek może zostać wpisany również z urzędu.

     

    Wymagane dokumenty:

     

    - wniosek do kierownika urzędu stanu cywilnego;

    - zagraniczny aktu stanu cywilnego wystawiony przez odpowiedni urząd wraz z tłumaczeniem na język polski dokonanym przez polskiego tłumacza przysięgłego lub polskiego konsula;

    - dowód uiszczenia opłaty konsularnej.

     

    Informacje dot. transkrypcji (wpisania zagranicznego aktu stanu cywilnego do polskich ksiąg):

     

     

    TRANSKRYPCJA:

     

    1. Zgodnie z art. 104.1 Ustawy zagraniczny dokument staniu cywilnego, będący dowodem zdarzenia i jego rejestracji, może zostać przeniesiony do rejestru stanu cywilnego w drodze transkrypcji. Zgodnie z art. 104. 2 "transkrypcja polega na wiernym i literalnym przeniesieniu treści zagranicznego dokumentu stanu cywilnego zarówno językowo, jak i formalnie, bez żadnej ingerencji w pisownię imion i nazwisk osób wskazanych w zagranicznym dokumencie stanu cywilnego."

     

    2. Transkrypcji podlega dokument, który w państwie wystawienia jest uznawany za dokument stanu cywilnego i ma moc dokumentu urzędowego, jest wydany przez właściwy organ oraz nie budzi wątpliwości co do autentyczności (art. 104.3)

     

    3. Wniosek o transkrypcję może zostać złożony również za pośrednictwem konsula. Wniosek o transkrypcję składa się do wybranego przez wnioskodawcę USC w Polsce (art. 106 ust. 4). Jednak późniejsze wnioski o wszelkie zmiany w treści aktu (sprostowanie, uzupełnienie) należy kierować do kierownika USC, który dany akt sporządził.

     

    4. Wniosek o dokonanie transkrypcji może złożyć osoba, której dotyczy zdarzenie podlegające transkrypcji lub inna osoba, która wykaże w tym interes prawny lub faktyczny (w przypadku transkrypcji aktu zgonu).  W przypadku złożenia wniosku za pośrednictwem pełnomocnika należy załączyć pełnomocnictwo.

     

    5. Ustawa wprowadza zasadę obowiązkowej transkrypcji zagranicznego aktu stanu cywilnego - jeżeli obywatel polski, którego dotyczy zagraniczny dokument stanu cywilnego posiada akt stanu cywilnego potwierdzający zdarzenia wcześniejsze sporządzony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i żąda dokonania czynności z zakresu rejestracji stanu cywilnego lub ubiega się o polski dokument tożsamości lub nadanie numeru PESEL (art. 104 ust. 5).

     

    6. Ustawa wprowadza zasadę dostosowania pisowni do reguł pisowni polskiej”(art. 104 ust. 7) danych zawartych w zagranicznym dokumencie obywatela polskiego posługującego się również aktami stanu cywilnego sporządzonymi w RP. Dostosowania pisowni kierownik USC dokonuje na wyraźny wniosek osoby, której akt dotyczy i w związku z transkrypcją dokumentu zagranicznego. Dostosowanie odbywa się w formie czynności materialno-technicznej. Wniosek o dostosowanie pisowni musi być złożony jednocześnie z wnioskiem o dokonanie transkrypcji.

     

    7. Jednocześnie z wnioskiem o transkrypcję za pośrednictwem konsula zagranicznego aktu małżeństwa, małżonkowie mogą złożyć do protokołu przed konsulem oświadczenia o nazwisku noszonym po zawarciu małżeństwa oraz oświadczenie w sprawie nazwiska dzieci zrodzonego z tego małżeństwa (art. 106 ust. 4 i 5). Wzory protokołów są ustalone w rozporządzeniu wydanym na podstawie art. 33 ustawy.

     

    8. Zgodnie z art. 26 ust. 2 ustawy, na wniosek osoby, która przedkłada zagraniczny dokument stanu cywilnego (np. w celu transkrypcji), kierownik USC będzie mógł zwrócić ten dokument, po uprzednim sporządzeniu jego poświadczonej kopii, jeżeli wnioskodawca nie ma możliwości ponownego uzyskania tego dokumentu.

     

    9. Ustawa rozstrzyga o zasadzie pisowni obcych nazw geograficznych i precyzuje, że nazwę miejscowości położonej poza granicami RP zamieszcza się w rejestrze w pisowni ustalonej przez Komisję Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami RP (art. 30 ust. 4).

     

    10. Ustawa określa (art. 31), że w celu rejestracji stanu cywilnego dokumenty w języku obcym przedkłada się z urzędowym tłumaczeniem na język polski. Status tłumaczenia urzędowego w rozumieniu ustawy mają, poza tłumaczeniami sporządzonymi przez polskiego tłumacza przysięgłego, również tłumaczenia obcych tłumaczy przysięgłych (tylko z obszaru EOG), tłumaczenia sporządzone przez polskiego konsula lub sporządzone przez tłumacza w państwie przyjmującym  i poświadczone przez konsula.

     

    11. Ustawa wprowadza możliwość tłumaczenia dwustopniowego przez konsula w przypadku dokumentów sporządzonych w językach rzadkich (art. 31 ust. 2 pkt 2). Ustawodawca dopuścił także jako tłumaczenia urzędowe przekłady dokonywane przez konsulów lub uprawomocnionych przedstawicieli dyplomatycznych państw obcych na terytorium RP, jeżeli w Polsce brak jest tłumacza przysięgłego danego języka obcego.

     

     

    ODTWORZENIE AKTU STANU CYWILNEGO SPORZĄDZONEGO ZA GRANICĄ

     

    Jeżeli akt urodzenia, małżeństwa lub zgonu został sporządzony za granicą, a uzyskanie odpisu jest niemożliwe lub związane z poważnymi trudnościami, można odtworzyć jego treść na wniosek osoby, której zdarzenie dotyczy lub innej osoby, która wykaże interes prawny lub faktyczny. (art.109)

     

    Rejestracja urodzenia i zgonu, dla którego nie został sporządzony zagraniczny akt stanu cywilnego. Urodzenie lub zgon, które nastąpiły za granicą i nie zostały zarejestrowane w zagranicznych księgach stanu cywilnego, można zarejestrować w polskich księgach stanu cywilnego.

     

    Wymagane dokumenty:

     

    - wniosek do kierownika USC

    - dowody potwierdzające zdarzenie za granicą,

    -dowód opłaty konsularnej

     

     

    UZUPEŁNIENIE I SPROSTOWANIE AKTU STANU CYWILNEGO

     

    Uzupełnienie polskiego aktu stanu cywilnego:

     

    Jeżeli akt stanu cywilnego nie zawiera wszystkich  wymaganych danych, podlega uzupełnieniu (art. 37).  

     

    Wymagane dokumenty:

     

     - wniosek o uzupełnienie aktu stanu cywilnego

    - odpis aktu stanu cywilnego wymagający uzupełnienia

    -dowody z dokumentów, jakimi są wcześniej sporządzone akty stanu cywilnego, które zawierają brakujące dane (np.: podstawą sporządzenia aktu urodzenia dziecka będzie akt małżeństwa jego rodziców, akt małżeństwa uzupełnia się na podstawie aktów urodzenia nupturientów) Jeśli akty te znajdują się w polskim urzędzie stanu cywilnego, wystarczy wskazanie nazwy tego urzędu oraz podanie informacji umożliwiających odszukanie aktu.

    -dowód uiszczenia opłaty konsularnej.

     

    Sprostowanie polskiego aktu stanu cywilnego:

     

    Jeżeli akt stanu cywilnego zawiera dane niezgodne z danymi zawartymi w aktach zbiorowych lub z innymi aktami stanu cywilnego, podlegają one sprostowaniu prze kierownika USC, który go sporządził (art.35). Sprostowania aktu stanu cywilnego może dokonać sąd w postępowaniu nieprocesowym (art.36)

     

    Wymagane dokumenty:

     

    - wniosek o sprostowanie aktu stanu cywilnego,

    - odpis aktu stanu cywilnego podlegający sprostowaniu,

    - dowody z dokumentów, jakimi są wcześniej sporządzone akty stanu cywilnego (np.: akt urodzenia dziecka można sprostować na podstawie aktu małżeństwa rodziców lub aktu urodzenia jednego z rodziców, akt małżeństwa prostuje się na podstawie aktów urodzenia małżonków, akt zgonu prostuje się na podstawie aktu małżeństwa lub aktu urodzenia zmarłego),

    - dowód uiszczenia opłaty konsularnej.

     

    Wnioski o wszelkie zmiany w treści aktu (sprostowanie, uzupełnienie) należy kierować do kierownika USC, który dany akt sporządził.

     

     

      WYDOBYCIE ODPISÓW, ZAŚWIADCZEŃ Z KSIĄG STANU CYWILNEGO

     

    Z ksiąg stanu cywilnego wydaje się:

     

    - odpisy zupełne i skrócone aktów stanu cywilnego;

    - wielojęzyczne odpisy skrócone aktów stanu cywilnego

    http://www.msw.gov.pl/portal/pl/73/4504/Wielojezyczne_odpisy_skrocone_aktow_stanu_cywilnego.html

    - zaświadczenia o dokonanych w księgach stanu cywilnego wpisach lub o ich braku;

    - zaświadczenia o zaginięciu lub zniszczeniu księgi stanu cywilnego

    -zaświadczenia o stanie cywilnym

     

    Grono uprawnionych do uzyskania ww. dokumentów określa art. 45 Ustawy.

    Art. 45. Odpis aktu stanu cywilnego i zaświadczenie o zamieszczonych lub niezamieszczonych w rejestrze stanu cywilnego danych dotyczących wskazanej osoby wydaje się osobie, której akt dotyczy, lub jej małżonkowi, wstępnemu, zstępnemu, rodzeństwu, przedstawicielowi ustawowemu, opiekunowi, osobie, która wykaże w tym interes prawny, sądowi, prokuratorowi, organizacjom społecznym, jeżeli jest to zgodne z ich celem statutowym i przemawia za tym interes społeczny, oraz organom administracji publicznej, jeżeli jest to konieczne do realizacji ich ustawowych zadań.

     

    Dla uzyskania w. wym. należy złożyć:

     

    - wniosek do kierownika USC zawierający dane takie jak: nr. asc oraz nazwe USC, gdzie dokument sporządzono, dane osoby której akt dotyczy oraz jej rodziców, datę i miejsce zdarzenia, ew.  informacje dot. wyznania osoby lub parafii, gdzie zdarzenie zostało zarejestrowane - w przypadku rejestracji wyznaniowej do końca 1945 r.

    -dowód opłaty konsularnej

     

    UWAGA: konsulat nie ma obecnie możliwości prawnych pośredniczenia w wydobyciu asc w Polsce.

     

    ZAWARCIE ZWIĄZKU MAŁŻEŃSKIEGO ZA GRANICĄ
    Oświadczenie przed polskim konsulem o wstąpieniu w związek małżeński oraz o nazwisku małżonków i ich dzieci. Przed polskim konsulem małżeństwo mogą zawrzeć wyłącznie obywatele polscy.


    Wymagane dokumenty:


    - ważny dokument stwierdzający tożsamość (dowód osobisty, paszport) - do  wglądu;

    - odpis skrócony aktu urodzenia;

    -dowód ustania lub unieważnienia małżeństwa, jeżeli osoba zamierzająca zawrzeć małżeństwo pozostawała poprzednio w związku małżeńskim (są to przede wszystkim odpisy aktów stanu cywilnego: odpis aktu zgonu poprzedniego małżonka, aktu małżeństwa z adnotacją o jego rozwiązaniu przez rozwód lub unieważnieniu, albo prawomocne orzeczenia sądów: o stwierdzeniu zgonu lub uznaniu za zmarłego poprzedniego małżonka, o rozwodzie, o unieważnieniu małżeństwa, o nieistnieniu małżeństwa);

    - pisemne zapewnienie o nieistnieniu okoliczności wyłączających zawarcie małżeństwa. Wzór zapewnienia, że nupturienci nie wiedzą o okolicznościach wyłączających zawarcie małżeństwa jest określony w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych. Zapewnienie jest ważne przez 6 miesięcy od daty jego złożenia przez obie osoby zamierzające zawrzeć małżeństwo (art. 76 ust. 9). W przypadku, kiedy nupturienci nie składają oświadczenia jednocześnie, okres 6 miesięcy liczy się od dnia złożenia zapewnienia jako drugie, późniejsze. Obywatele polscy zainteresowani złożeniem oświadczeń o wstąpieniu w związek małżeński przed konsulem są zobowiązani do złożenia w. wym. zapewnień przed tym samym konsulem, który będzie przyjmował  oświadczenia o wstąpienie w związek małżeński;

    - oświadczenia o nazwiskach noszonych po zawarciu małżeństwa przez małżonków i ich dzieci

    - dowód uiszczenia opłaty konsularnej.

     

    Zgodnie z art. 4 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego małżeństwo nie może być zawarte przed upływem miesiąca od dnia, kiedy zostało złożone zapewnienie o braku okoliczności wykluczających zawarcie małżeństwa przez nupturientów.


    Zezwolenie na zawarcie małżeństwa przed upływem miesiąca licząc od dnia złożenia zapewnienia, że nupturienci nie wiedzą o istnieniu okoliczności wyłączających zawarcie tego małżeństwa, musi nastąpić w formie pisemnej. Zgodnie z art. 76 ust. 10 zezwolenia udziela kierownik USC albo konsul (dotyczy to szczególnie uzasadnionych okoliczności).


    Konsul nie ma możliwości (nawet wyjątkowo) przyjęcia oświadczeń o wstąpieniu w związek małżeński poza urzędem konsularnym (art. 85 ust. 4 i 5).


    Małżeństwo zawarte przed konsulem rejestruje kierownik USC właściwy dla miasta stołecznego Warszawy, do którego konsul przesyła protokół złożenia oświadczeń o wstąpieniu w związek małżeński (art. 13 ust. 3).


     

    ZAWARCIE ZWIĄZKU MAŁŻEŃSKIEGO W POLSCE – FUNKCJE KONSULA.


    Obywatele RP, którzy przebywają za granicą i chcą zawrzeć związek małżeński przed kierownikiem USC w Polsce, składają zapewnienie konsulowi, który przekazuje je niezwłocznie wskazanemu kierownikowi USC w Polsce, za co pobiera opłatę konsularną.


    Konsul może również przyjąć zapewnienie od cudzoziemca, który zamierza z obywatelem RP zawrzeć małżeństwo w Polsce – pod warunkiem przedstawienia przez cudzoziemca dokumentu stwierdzającego, że zgodnie z właściwym prawem może zawrzeć małżeństwo (art. 80 ustawy).

     


     

    OŚWIADCZENIE O UZNANIU OJCOSTWA (art. 63)

     

    Ustawa wyodrębnia w rejestrze stanu cywilnego rejestr uznań ojcostwa (art. 19 ust. 2). Konsul jest uprawniony do przyjmowania oświadczeń o uznaniu ojcostwa,  lecz nie ma bezpośredniego dostępu do tego rejestru.

     

    Oświadczenie o uznaniu ojcostwa mogą złożyć przed polskim konsulem i kierownikiem urzędu stanu cywilnego jedynie osoby pełnoletnie.

     

    Osoby, które ukończyły 16 lat mogą takie oświadczenie złożyć wyłącznie przed sądem opiekuńczym. Mężczyzna, od którego dziecko pochodzi oświadcza, że jest ojcem dziecka, natomiast matka dziecka – potwierdza jednocześnie lub w ciągu trzech miesięcy od dnia oświadczenia mężczyzny, że ojcem dziecka jest ten mężczyzna.

     

    Uznanie dziecka może nastąpić przed polskim konsulem, jeżeli przynajmniej jedno z rodziców dziecka jest obywatelem polskim.

     

    Oświadczenie o uznaniu ojcostwa podlega rejestracji w rejestrze uznań. Dokonuje jej kierownik USC stosownie do zasad określonych w art. 63 ust. 8.

     

     

     

    ADMINISTRACYJNA ZMIANA IMIENIA I NAZWISKA

     

    Zmiany imienia lub nazwiska można dokonać wyłącznie z ważnych przyczyn, w szczególności, gdy dotyczy zmiany:

     

    - imienia lub nazwiska ośmieszającego albo nielicującego z godnością człowieka;

     -na imię lub nazwisko używane;

    - na imię lub nazwisko, które zostało bezprawnie zmienione;

    - na imię lub nazwisko noszone zgodnie z przepisami prawa państwa, którego obywatelstwo również się posiada.

     

    Obywatel polski zamieszkały za granicą może zmienić imię lub nazwisko na swój wniosek, złożony za pośrednictwem konsula RP . Wnioskodawca nie musi posiadać numeru  PESEL. Zasady zmiany imienia i nazwiska reguluje Ustawa z dnia 17 października 2008 r.

     

     

    PRZYJMOWANIE PRZEZ KONSULA INNYCH OŚWIADCZEŃ W SPRAWIE STANU CYWILNEGO DO PROTOKOŁU.

     

    Niezależnie od przyjmowania przez konsula oświadczeń koniecznych do uznania ojcostwa i oświadczeń o wstąpieniu w związek małżeński, konsul przyjmuje również do protokołu:
    1. Oświadczenia małżonków, że dziecko będzie nosiło takie samo nazwisko jakie nosi, albo nosiłoby ich wspólne dziecko - jeżeli matka lub ojciec małoletniego dziecka zawarli małżeństwo z osobą, która nie jest ojcem ani matką tego dziecka (art. 69 ust. 1). Konsul, który przyjął oświadczenia małżonków, że dziecko będzie nosiło takie samo nazwisko, jakie nosi albo nosiłoby ich wspólne dziecko, przesyła niezwłocznie protokół kierownikowi urzędu stanu cywilnego właściwemu do sporządzenia aktu urodzenia w celu dołączenia do aktu urodzenia wzmianki dodatkowej o nazwisku dziecka (art. 69 ust. 4);
    2. Oświadczenia rodziców o zmianie imienia lub imion dziecka zamieszczonych w akcie urodzenia w terminie 6 miesięcy od dnia jego sporządzenia (art. 70 ust. 1) - konsul, który przyjął oświadczenie rodziców dziecka o zmianie imienia lub imion dziecka zamieszczonych w akcie urodzenia, przesyła niezwłocznie protokół kierownikowi urzędu stanu cywilnego właściwemu do sporządzenia aktu urodzenia w celu dołączenia do aktu urodzenia wzmianki dodatkowej o zmianie imienia lub imion dziecka (art. 70 ust. 7);
    3. Oświadczenia o powrocie do nazwiska noszonego przed zawarciem małżeństwa (art. 90 ust. 1) - konsul, który przyjął oświadczenie o powrocie do nazwiska noszonego przed zawarciem małżeństwa, przesyła niezwłocznie protokół kierownikowi urzędu stanu cywilnego właściwemu do sporządzenia aktu małżeństwa w celu dołączenia do aktu małżeństwa wzmianki dodatkowej o nazwisku rozwiedzionego małżonka.

    Powyższe oświadczenia składane są do protokołu, którego wzór określa załącznik do rozporządzenia wydanego na podstawie art. 33 ustawy.
     

     

     

     

     

     

     

     

     

    Drukuj Drukuj Podziel się treścią: